Құрылтайда Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев энергетика, жасанды интеллект және цифрлық даму салаларындағы басымдықтарды айқындады

Қазақстанда Құрылтай отырысы өтіп жатыр. Отырыс барысында Мемлекет басшысы энергетика, цифрлық технологиялар және жасанды интеллектті дамытуға қатысты негізгі ұстанымдарды айқындады, деп хабарлайды SKO24.kz.

Негізгі назар мемлекеттік басқаруда жүйелі реформалар жүргізу қажеттігіне, сенімді энергетикалық базаны қалыптастыруға және жоғары технологиялы экономикаға арналған инфрақұрылым құруға аударылды.

Президент цифрландыру мен жасанды интеллектті енгізуді басқарудағы барлық мәселелердің әмбебап шешімі ретінде қарастыруға болмайтынын атап өтті. Оның айтуынша, технологиялар басқару процестері нақты әрі логикалық тұрғыда дұрыс құрылған жағдайда ғана тиімді болады.

«Маңызды бір жайтты түсіну қажет: технологиялардың өзі басқарудағы бейберекеттілікті жоя алмайды. Егер процестер бастапқыда дұрыс құрылмаса, қайталанатын функциялар мен артық бюрократияға толы болса, онда жасанды интеллектті енгізу әмбебап шешім болмайды», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Мемлекет басшысы цифрлық трансформацияға дейін мемлекеттік басқару жүйесінде тәртіп орнату, мемлекеттік сектордағы ұйымдастырушылық мәдениетті арттыру және заманауи басқару тәжірибелерін енгізу қажеттігін айтты. Сонымен қатар цифрлық шешімдер мен жасанды интеллект мемлекеттік басқарудың барлық саласында оның сапасын арттыруға қызмет етуі тиіс екенін атап өтті.

Болашақ экономиканың инфрақұрылымдық негізін қалыптастыру мәселесіне ерекше назар аударылды. Президент инфрақұрылымдық жобаларды іске асыруда бытыраңқы әрі жүйесіз тәсілге жол беруге болмайтынын қадап айтты.

«Логистика саласында әртүрлі аумақтарда қоймалар салынып, тек кейін ғана оларға инженерлік желілер тартылған жағдайларға мүлде жол беруге болмайды. Бұл – басқарудағы сауатсыздықтың айқын көрінісі», – деді Мемлекет басшысы.

Осыған байланысты Президент деректерді өңдеу орталықтарын (Data Center, ДӨО) орналастыру мен салуда орталықтандырылған әрі алдын ала ойластырылған тәсілдің маңызын атап өтті. Оның айтуынша, ДӨО-ларға арналған арнайы аймақтар бастапқыдан бірыңғай талаптарға сай электрмен жабдықтау, салқындату және қауіпсіздік жүйелерімен қамтамасыз етілуі тиіс.

Қасым-Жомарт Тоқаев Павлодар облысында Екібастұз энергетикалық бассейнінің қуаттарына негізделген «деректерді өңдеу орталықтары алқабын» (ЦОД-долина) құру жоспарына да тоқталып, бұл бастаманың тиімділігі оны іске асыру сапасына тікелей байланысты болатынын атап өтті.

Сөздің жеке бір бөлігі энергетикалық өзін-өзі қамтамасыз ету мәселелеріне арналды. Президент деректерді өңдеу орталықтарының электр энергиясын тұтыну көлемі ірі өнеркәсіп нысандарымен, соның ішінде металлургиялық комбинаттармен салыстыруға келетінін айтты. Осыған байланысты энергетика ұлттық саясаттың негізгі элементі ретінде қарастырылатыны атап өтілді.

Мемлекет басшысы қазіргі электр энергиясын өндіру көлемі – 123,1 миллиард киловатт-сағат – елдің стратегиялық жоспарларын іске асыру үшін жеткіліксіз екенін мәлімдеді. Оның айтуынша, Қазақстанның энергетика саласындағы бәсекелік артықшылықтары толық көлемде пайдаланылмай отыр.

Көмір саласының маңызына ерекше назар аударылды.

«Қазақстанда көмірдің орасан зор қоры бар – шамамен 33 миллиард тонна. Қазіргі тұтыну деңгейінде бұл қорлар 300 жылға жетеді. Көмір – біздің стратегиялық активіміз. Оны қоршаған ортаға тигізетін зиянын барынша азайтатын заманауи технологияларды қолдана отырып, толық пайдалану қажет», – деді Президент.

Мемлекет басшысы көмір генерациясын дамытуға Ұлттық жоба мәртебесін беруді ұсынып, Үкіметке бұл мәселені 20 наурызға дейін шешуді тапсырды.

Сондай-ақ энергетикалық жобаларды іске асыруды жеделдету міндеті қойылды. Атап айтқанда, Көкшетау, Семей және Өскемен қалаларында жаңа жылу электр орталықтарын салу, Курчатов қаласындағы электр станциясын уақтылы іске қосу, ГРЭС-2-де қосымша энергоблоктарды пайдалануға беру және Екібастұзда ГРЭС-3 құрылысына кірісу көзделіп отыр.

Президент жобаларды іске асыру мерзімдерінің созылып кеткенін ашық айтып, Үкімет пен «Самұрық-Қазына» қорына сын айтты. Оның пікірінше, мұндай кідірістер азаматтардың өмір сапасына тікелей әсер етеді.

Газ генерациясын және теңгерімдеуші қуаттарды дамыту мәселесіне де ерекше көңіл бөлінді. Мемлекет басшысы табиғи газ өндірісі экономиканың өсіп келе жатқан сұранысынан артта қалып отырғанын атап өтті. Өткен жылы тауарлық газ импорты 18 пайызға өсіп, 4,5 миллиард текше метрге жеткен, ал жаңа кен орындарын іске қосу қарқыны баяу.

Президент бұл жағдайды тиімсіз жоспарлаудың салдары деп атап, «QazaqGaz» басшылығына инвестиция тарта отырып, перспективалы учаскелерді белсенді игеруді тапсырды. Үкімет пен «Самұрық-Қазына» қорына геологиялық барлау жұмыстарын күшейту және ірі газ өңдеу жобаларын уақтылы іске қосуды қамтамасыз ету міндеті жүктелді.

«Бізге ниет туралы мәлімдемелер емес, нақты нәтижелер қажет», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Құрылтайдағы бұл сөз энергетика, цифрландыру және басқару салаларындағы мемлекеттік саясаттың стратегиялық бағыттарын айқындап, жүйелілікке, жауапкершілікке және ұзақ мерзімді жоспарлауға елдің орнықты дамуының негізгі шарттары ретінде баса назар аудартты.