V Ұлттық құрылтайда Президент конституциялық реформалар мен мемлекеттік билік жүйесін дамыту басымдықтарын айқындады

V Ұлттық құрылтай отырысында елдің қоғамдық-саяси дамуына қатысты негізгі мәселелер талқыланды, деп хабарлайды SKO24.kz.

Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев өз сөзінде әлемде болып жатқан жаһандық өзгерістерге, мемлекеттің жаңа жағдайларға бейімделу қажеттілігіне тоқталып, Конституцияны және мемлекеттік басқару жүйесін одан әрі жетілдіру бағыттарын атап өтті.

Мемлекет басшысы қазіргі әлем саясат, экономика, климат және технология салаларында ауқымды өзгерістер кезеңін бастан өткеріп жатқанын айтты. Оның айтуынша, бұл үдерістер Қазақстанға да тікелей әсер етіп, батыл әрі заманауи шешімдер қабылдауды талап етеді.

Президент түбегейлі өзгерістер уақыты келгенін атап өтіп, бұл жағдайда мемлекеттік аппаратқа, бизнес қауымдастыққа және ғылыми ортаға үлкен жауапкершілік жүктелетінін жеткізді. Елдің жаңа тарихи кезеңде лайықты орын алуына заманауи әрі ойластырылған даму тәсілдері ықпал етуі тиіс екенін айтты.

Президенттің баяндамасының елеулі бөлігі конституциялық реформаларға және билік тармақтары арасындағы өкілеттіктерді қайта бөлу мәселелеріне арналды. Мемлекет басшысы негізгі мемлекеттік органдарды қалыптастыру барысында Парламенттің рөлін күшейту жөніндегі ұсыныстарға тоқталды.

Атап айтқанда, қазіргі Конституцияға сәйкес Конституциялық сотты, Жоғары аудиторлық палатаны және Орталық сайлау комиссиясын қалыптастыру өкілеттіктері Мәжіліс, Сенат және Президент арасында бөлінген. Ұсынылып отырған өзгерістерге сәйкес, бұл құрылымдардың барлық мүшесін тағайындау Парламенттің келісімімен жүзеге асырылуы мүмкін.

Сонымен қатар Президент Парламент депутаттарына Мемлекет басшысының ұсынуымен Жоғарғы соттың барлық судьясын сайлау құқығын беру мәселесін көтерді. Оның пікірінше, бұл қадам қазақстандық парламентаризмді нығайтып, билік тармақтары арасындағы тепе-теңдік жүйесін күшейтеді.

Отырыста реформалардың жүйелілігіне де ерекше назар аударылды. Президент реформалар бір реттік сипатта болмауы тиіс екенін және қоғамның нақты сұранысына негізделуі қажет екенін атап өтті. Жұмыс тобы аясында жүргізілген талқылаулар қоғамда өзгерістерге деген сұраныстың қалыптасқанын көрсетті.

Президенттің айтуынша, Жұмыс тобына парламенттік реформаға қатысты бес жүзден астам ұсыныс түскен. Ал конституциялық құрылысқа байланысты ұсыныстар саны одан да көп. Бұл бастамалар заңгерлерден, сарапшылардан және қоғам өкілдерінен түскен және мұқият қарауды талап етеді.

Қоғамда тұрақты қызығушылық тудырып отырған мәселелердің қатарында өңірлер мен этномәдени бірлестіктердің мемлекеттік билік жүйесіндегі өкілдігін кеңейту тақырыбы да бар. Мемлекет басшысы бұл бағытты маңызды деп атап, оны шешуде мемлекет мүддесі мен тұрақты даму қағидаттарын басшылыққа алу қажеттігін айтты.

Сондай-ақ Президент барлық реформалар өзара үйлесімді болуы тиіс екенін және қазақстандық келісім мен бірлік моделінің конституциялық негіздері сақталуы қажет екенін атап өтті.

Осылайша, V Ұлттық құрылтай Қазақстанның саяси жүйесін жаңғыртуға бағытталған маңызды бастамаларды талқылауға арналған тиімді алаңға айналды. Ұсынылған өзгерістер парламентаризмді дамытуға, институционалдық тепе-теңдікті нығайтуға және қоғам сұранысын ескеруге бағытталған.