Қазақстан жаңалықтары
Қазақстанда өткен аптада елдің саяси және институционалдық дамуының негізгі бағыттары талқыланған маңызды алаңға айналған V Ұлттық құрылтай өз жұмысын аяқтады, деп хабарлайды SKO24.kz.
Қорытынды отырыс барысында Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев бірқатар бастамаларды көтерді. Олардың ішіндегі бастысы — Вице-президент институтын құру және оны Конституцияда бекіту туралы ұсыныс болды.
Мемлекет басшысы бұл өзгерістер соңғы жылдары жүргізіліп жатқан саяси реформалардың қисынды жалғасы екенін атап өтті. Оның айтуынша, жаңа конституциялық жаңашылдық жаңартылған саяси жүйені қалыптастыру үдерісін табиғи түрде аяқтауға бағытталған.
«Халықта “әр нәрсенің өз уақыты бар” деген сөз бар. Менің ойымша, дәл сондай уақыт келді. Сондықтан бүгін Ұлттық құрылтайдың қорытынды отырысында маңызды жаңа ұсыныспен шыққым келеді», — деді Президент.
Қасым-Жомарт Тоқаевтың айтуынша, әңгіме Қазақстан Республикасының Вице-президенті институтын құру және тиісті норманы Конституцияда бекіту жөнінде болып отыр. Вице-президентті тағайындау Президенттің ұсынысы бойынша Парламенттің қарапайым көпшілік дауысымен жүзеге асырылады, ал оның өкілеттіктер аясын Мемлекет басшысы өзі айқындайды.
Жоспарға сәйкес, Вице-президент Президенттің тапсырмасы бойынша Қазақстанның мүддесін халықаралық форумдарда және шетелдік делегациялармен келіссөздерде қорғайды, Мемлекет басшысының атынан Парламентте өкілдік етеді, отандық және шетелдік қоғамдық-саяси, ғылыми және мәдени-ағартушылық ұйымдармен өзара іс-қимыл жасайды, сондай-ақ Президент жүктеген өзге де міндеттерді орындайды.
Қасым-Жомарт Тоқаев Вице-президенттің функционалына қатысты негізгі ережелерді тікелей Конституция мәтінінде бекіткен дұрыс екенін ерекше атап өтті. Сонымен қатар, мемлекеттік басқару жүйесін оңтайландыру көзделіп отыр. Атап айтқанда, қолданыстағы Парламент қызметін қамтамасыз ететін бірқатар аппараттық құрылымдар, сондай-ақ Мемлекеттік кеңесші лауазымы қысқартылмақ. Президент Әкімшілігінің функционалы мен құрылымы, сондай-ақ оны басқару жүйесі практикалық қажеттіліктерді ескере отырып қайта реформаланады.
Халықаралық тәжірибеге тоқталған Президент Вице-президент лауазымы бірқатар елдерде бар екенін және басқару жүйесінің тиімді элементі ретінде өзін жақсы көрсеткенін еске салды. Қазақстан жағдайында бұл лауазымды енгізу басқару үдерістерін тұрақтандырып, билік иерархиясы мәселесіне түпкілікті айқындық енгізуге мүмкіндік береді.
Сонымен бірге Мемлекет басшысы ұсынылып отырған конституциялық жаңашылдық президенттік басқару нысанын әлсіретпейтінін атап өтті. «Президент лауазымы мемлекеттік жүйедегі басты орын болып қала береді. Қазақстан президенттік республика ретінде табысты дамиды деп сенемін», — деді ол. Оның айтуынша, бұл саяси модельден бас тарту орынсыз, ал халықаралық тәжірибе оны сақтаудың тиімді екенін көрсетіп отыр.
Сөз соңында Қасым-Жомарт Тоқаев бірпалаталы парламент — Құрылтайға көшу, Халық кеңесін құру, сондай-ақ Вице-президент лауазымын енгізу секілді ұсынылған реформалар кешені елдің дамуына қосымша серпін беріп, оның институционалдық және басқарушылық әлеуетін нығайтуға ықпал ететініне сенім білдірді.
Осылайша, өткен Ұлттық құрылтай Қазақстанның саяси жүйесін одан әрі жаңғырту мәселелерін талқылауда маңызды кезеңге айналып, конституциялық даму мен мемлекеттік басқарудың жаңа бағдарларын айқындады.
