Kozybayev University мен Nazarbayev University Солтүстік Қазақстан облысында ғылыми жобаларды іске қосады

Kozybayev University мен Nazarbayev University білім және ғылым саласындағы ынтымақтастығын кеңейтуде. Университеттер жасанды интеллект, ауыл шаруашылығы, су ресурстары және заманауи технологиялар бағыттарында бірлескен жобаларды дамытуды көздеп отыр. Негізгі назар Солтүстік Қазақстан облысының нақты мәселелерін шешуге бағытталған әзірлемелерге аударылмақ, деп хабарлайды SKO24.kz.

Nazarbayev University президенті Вакар Ахмад бастаған кеңейтілген делегацияның Kozybayev University-ге алғашқы сапары серіктестіктің перспективаларын талқылауға ғана емес, өңірдегі ғылыми мүмкіндіктермен танысуға да мүмкіндік берді. Қонақтарға солтүстікқазақстандық жоғары оқу орнының зертханалары, ғылыми алаңдары мен әзірлемелері таныстырылды. Олардың қатарында ГАЖ-технологиялар, биотехнология, медицина, инженерия, агрохимия, ауыл шаруашылығы және су ресурстарын зерттеу бағыттарындағы жобалар бар.

Өңір үшін мұндай өзара іс-қимылдың маңызы зор. Солтүстік Қазақстан облысы елдегі негізгі ауыл шаруашылығы өңірлерінің бірі болып қала береді. Сондықтан жер мен суды тиімді пайдалануға, өнімділікті арттыруға және табиғи жағдайларға бейімделуге мүмкіндік беретін технологияларға сұраныс жоғары. Өнеркәсіп, экологиялық мониторинг және мамандар даярлау салалары үшін де заманауи шешімдер қажет.

Сонымен қатар университеттердің міндеті тек тәжірибе алмасып, бірлескен кездесулер өткізумен шектелмейді. Әңгіме нақты зерттеулерге көшу туралы болып отыр. Олар кейін тәжірибеде қолданылуы мүмкін. Келесі кезеңде тараптар ең перспективалы идеяларды анықтап, командалар құрып, қаржыландыру көздерін пысықтауды жоспарлап отыр.

«Халықаралық серіктестік меморандумдар шеңберінен шығып, бірлескен білім беру және ғылыми-зерттеу жұмысына айналған кезде ғана университетті өзгерте алатынына көз жеткіздік. Біз дәл осындай ынтымақтастыққа ұмтыламыз», — деді Kozybayev University басқарма төрағасы — ректор Ербол Исакаев.

Kozybayev University-дің ірі бірлескен білім беру жобаларын іске асыру тәжірибесі бар. Соның бірі — Аризона университетімен ынтымақтастық. Қос дипломды бағдарлама алғаш 42 студенттен басталса, бүгінде алты білім беру бағдарламасында 475 студент білім алып жатыр. 2026 жылы алғашқы түлектер диплом алды — 31 түлек екі университеттің де дипломына ие болды.

Бұл тәжірибе жоғары оқу орындары арасындағы серіктестіктің жекелеген білім беру бағдарламалары шеңберінен біртіндеп шығып, кең ауқымды ғылыми ынтымақтастыққа негіз бола алатынын көрсетеді. Енді осындай модельді Nazarbayev University-мен де дамыту жоспарланып отыр.

«Nazarbayev University — шамамен 15–16 жылдық тарихы бар жас университет. Біз оны Еуропа мен Солтүстік Американың жетекші университеттерінің үлгісі бойынша құрып, білім беру мен зерттеулерге ерекше мән бердік. Сонымен бірге бүгінде Қазақстан алдында тұрған міндеттерге жауап беруге тырысамыз», — деді Nazarbayev University президенті Вакар Ахмад.

Бүгінде Nazarbayev University-де елдің технологиялық және өнеркәсіптік басымдықтарымен тікелей байланысты бағыттар дамып келеді. Олардың қатарында инженерия, тау-кен ісі, геоғылымдар, мұнай саласы және жасанды интеллект бар. Қайта құрылымдау аясында білім беру және ғылыми-зерттеу базасын күшейту үшін инженерлік бағыттар біріктірілді. Сонымен қатар математика, робототехника, информатика және жасанды интеллект бағыттарын біріктіретін мектеп құрылды.

«Біздің мақсатымыз — елге қажетті мамандарды даярлау және сонымен қатар ғылыми зерттеулерді дамыту», — деп атап өтті Вакар Ахмад.

Мамандар даярлау мен ғылымды қатар дамыту екі университеттің өзара іс-қимылының негізгі бағыттарының бірі болуы мүмкін. Солтүстік Қазақстан облысы үшін бұл академиялық әзірлемелерді кәсіпорындардың, аграрлық сектордың және өңір экономикасының басқа да салаларының нақты қажеттіліктерімен байланыстыруға мүмкіндік береді.

Тараптар су ресурстары мен экологиялық қауіпсіздік мәселелеріне де ерекше назар аударды. Солтүстік өңір үшін суды ұтымды пайдалану мәселесі ауыл шаруашылығымен және аумақтардың тұрақты дамуымен тікелей байланысты. Бұл бағытта заманауи мониторинг әдістері, деректерді талдау және объективті ақпарат негізінде шешім қабылдауға мүмкіндік беретін цифрлық технологиялар қажет.

Тағы бір перспективалы бағыт — жасанды интеллект. Оны қолдану біртіндеп тек IT саласымен шектелмей, ауыл шаруашылығында, өнеркәсіпте, экологиялық мониторингте және ғылыми зерттеулерде де пайдаланылуы мүмкін. Екі университеттің құзыреттерін біріктіру өңірдің ерекшеліктеріне бейімделген шешімдерді әзірлеуге жағдай жасайды.

Бірлескен жұмыстың перспективалары Солтүстік Қазақстан облысының әкімі Ғауез Нұрмұхамбетовпен кездесуде де талқыланды. Кездесуде сұранысқа ие мамандарды даярлау, ғылыми-технологиялық әлеуетті дамыту және университеттер мен өңір экономикасы арасындағы байланысты нығайту мәселелері қаралды.

Кездесу қорытындысы бойынша Kozybayev University мен Nazarbayev University арасында одан әрі ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылды. Алдағы уақытта Солтүстік Қазақстан облысының кәсіпорындарына бару жоспарланып отыр. Бұл жоғары оқу орындарының өкілдеріне өндірістегі нақты міндеттермен тікелей танысып, ғылыми әзірлемелерді тәжірибеде қай бағытта қолдануға болатынын анықтауға мүмкіндік береді.

Алдағы уақытта университеттерге қол қойылған келісімдерді нақты мазмұнмен толықтыру — жобаларды таңдау, зерттеу топтарын құру және оларды қаржыландыру мүмкіндіктерін қарастыру міндеті тұр. Нәтижесінде ғылыми ынтымақтастық университет зертханаларынан Солтүстік Қазақстан облысының кәсіпорындары мен шаруашылықтарына дейін жалғасатын нақты қолданбалы жобаларға ұласуы тиіс.